Bilim Haberleri

Türk Gök Fizikçi Dilhan Eryurt, Google’da Doodle Oldu

Dilhan Eryurt, Google'da Doodle oldu... 2012 yılında kaybettiğimiz Dilhan Eryurt, astrofizik alanındaki araştırmalarıyla Güneş'in ve yıldızların evrimi çalışmalarına büyük katkıda bulunmuş ve NASA'da çalışan ilk Türk bilim kadını olarak tarihe geçmişti.

Arama motoru devi Google, bilindiği üzere özel günlerde kutlamalar ve ünlü kişiler için Doodle’ları etkinleştirerek ana sayfasındaki Google logosunu ilgili konuyla uyumlu olarak güncelliyor. Google, bugün de astrofizik alanındaki araştırmalarıyla Güneş’in ve yıldızların evrimi çalışmalarına katkıda bulunan Türk gök fizikçi Prof. Dr. Dilhan Eryurt’u Doodle ile ana sayfasına taşıdı.

dilhan-eryurt-google-doodle

Dilhan Eryurt Kimdir ve Neden Doodle Oldu?

1926 yılında İzmir’de dünyaya gelen Dilhan Eryurt, 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü’nden mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi’nde astronomi bölümü açmak üzere görevlendirilen Tevfik Oktay Kabakçıoğlu’nun yanında iki yıl boyunca fahrî asistanlık yaptı. Lisansüstü çalışmalarına bir süre Michigan Üniversitesi’nde devam etti ve 1953’te Ankara Üniversitesi Astrofizik Anabilim Dalı’nda doktorasını ve ardından doçentlik çalışmalarını tamamladı.

1959’da Uluslararası Atom Enerji Ajansı’nın bursuyla iki yıllığına Kanada’ya gitti. Burada Prof. Dr. Alastari G. W. Cameron ile çalıştı. Ardından ABD’ye giderek önce Amerikan Soroptimist Federasyonu bursuyla ABD’de Indiana Üniversitesi’nde görev aldı. Üniversiteye bağlı Goethe Link Gözlemevi’nde yıldız modelleri yapmakla tanımış Prof. Dr. Marshall Wrubel ile çalıştı. Bu deneyimden sonra NASA’ya bağlı Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü’nde görev aldı. Çalışmalarına NASA’da devam eden Alastair G. W. Cameron ile Güneş tarihi üzerine araştırmalar yaptı. Bu dönemde Goddard Uzay Araştırma Ensitütüsü’ndeki görevi sırasında kurumda çalışan tek kadın astronomdu.

Dilhan Eryurt’un Goddard Enstitüsü’nde yaptığı çalışmalar, Güneş hakkında o zamana kadar yanlış bilinen bazı gerçekleri ortaya çıkardı. Güneş’in parlaklığının oluşumundan bu yana gittikçe artmadığını, geçmişte çok daha parlak ve sıcak olduğunu ortaya koydu. Çalışmaları o dönemde yeni başlayan uzay uçuşlarının gidişatını etkileyecek önemdeydi. Aya ilk iniş için yaptığı başarılı çalışmalar nedeniyle 1969’da Apollo Başarı Ödülü ile ödüllendirildi. Eryurt, Goddard Enstitüsü’nde iki yıllık çalışmasını tamamladıktan sonra kendisine yabancılara sıklıkla tanınmayan bir ayrıcalık gösterildi ve kıdemli araştırmacı olarak enstitüde çalışmaya devam etti. Enstitü, kendisini yıldızların oluşumu ve gelişimi üzerine araştırmaları için yeni bilgiler edinmek üzere California Üniversitesi’ne gönderdi.

1968’de Türkiye’ye gelerek ODTÜ’de bir yıl görev yapan Eryurt, bu sırada TÜBİTAK’ın desteğiyle I. Ulusal Astronomi Toplantısı’nı düzenledi. 1969-1973 arasında NASA’da bilimsel araştırmalarını sürdürdü. 1973 yılında ODTÜ Fizik Bölümü’ne dönerek astrofizik ana bilim dalını kurdu. 1977 yılında Tübitak Bilim Hizmet ve Teşvik Ödülü ile ödüllendirildi. 1988’de altı ay kadar fizik bölümünün başkanlığını yürüttükten sonra beş yıl süreyle Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığı yaptı. 1993 yılında emekliye ayrıldı.

Büyük başarılara imza atan ve Türk bilim tarihine adını yazdıran Prof. Dr. Dilhan Eryurt, 13 Eylül 2012 tarihinde geçirdiği bir kalp krizi sonucunda Ankara’daki evinde hayata gözlerini yumdu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu